Login: 
Password:
Home All Questions Ask Question All Forums Recent Polls Users Register new user
Crops / फसल > नारळ लागवड  

Quick Go »
Show Printable Version | e-mail this thread | Add To My Favorites | Watch this Thread
Author
Previous Thread 2 Replies 720 Views Next Thread

samgarud

10+ Contributor
pune
Maharashtra
India

Member's Photo

  Joined: Jul 22, 2009
  Posts: 16
  Status: Offline


नारळ लागवड
   

नारळ लागवडीविषयी माहीती सांगा?

 


[Jul 23, 2009 12:09:32 PM] Print Post    Weather Info Report threaten post: please login first  Go to top 

baramati

Certifed Expert
Baramati, Pune Dist
Maharashtra
India

Member's Photo

  Joined: Dec 1, 2003
  Posts: 15643
  Status: Offline

  Expert Name: Mr.S.V.Potekar
Phone Number: 02112-255207


Re: नारळ लागवड
   

ओलिताची सोय असल्यास जवळ जवळ सर्वच प्रकारच्या जमिनीत नारळाची लागवड करता येते. जमिनीच्या प्रकारानुसार मशागत करणे आवश्‍यक आहे. रेताड जमिनीत पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता शेणखताचा वापर करून वाढवायला हवी तर काळ्या चिकट जमिनीत पाण्याचा निचरा होण्यासाठी वाळूचा तसेच सेंद्रिय खतांचा वापर करावयास हवा. भाताच्या खाचरात लागवड करावयाची झाल्यास मुळाभोवती पाणी साचणार नाही याची दक्षता घ्यायला हवी. त्यासाठी चर खणून पाणी बाहेर काढणे महत्त्वाचे असते. त्याचप्रमाणे शेताच्या बांधावरदेखील नारळाची लागवड करता येते. कोकणात डोंगर उतारावरील वरकस जमिनीत ज्या ठिकाणी पाण्याची सोय आहे तेथे नारळाची यशस्वी लागवड होऊ शकते. सुधारलेल्या खार जमिनीतही नारळाची लागवड करता येते. नदीकाठच्या जमिनीत पावसाळ्यात पाणी काही काळ आत शिरते अशा जमिनीत पावसाचा जोर ओसरल्यानंतर म्हणजेच ऑगस्ट - सप्टेंबरमध्ये लागवड करावी. रत्नागिरीत कातळावर घरे बांधल्यामुळे घराच्या आवारात काही नारळ रोपांची लागवड केली जात आहे. कातळात खड्डा किती खोल असावा हे महत्त्वाचे नसून किती उंचीची आणि रुंदीची मातीची भर घालणे शक्‍य आहे हे महत्त्वाचे आहे. त्यासाठी कमीत कमी एक मीटर उंच आणि माडाच्या खोडाभोवती दीड मीटर अंतरापर्यंत मातीची भर असणे गरजेचे आहे.

दोन माडांतील अंतर
नारळ लागवड करताना सर्वांत महत्त्वाचा मुद्दा विचारात घेणे गरजेचे आहे, तो म्हणजे दोन माडांतील अंतर. दोन माडांत योग्य अंतर असणे गरजेचे आहे आणि ते जर नसेल तर नारळ उशिरा लागणे किंवा न लागणे यासारख्या समस्यांना तोंड द्यावे लागते. यासाठी झाडाच्या झावळीच्या रचनेची माहिती करून घेणे गरजेचे आहे. उंच वाढणाऱ्या नारळाच्या झावळीची लांबी १५ फूट असते. वजनामुळे झावळीला धनुष्यासारखा आकार येतो, त्यामुळे झावळीचा देठ ते शेंड्यापर्यंत सरळ अंतर १२.५ फूट असते. म्हणून दोन माडांत २५ फूट (७.५ मी.) अंतर असेल तर माडाच्या झावळ्या एकमेकांत शिरणार नाहीत किंवा एकमेकांना झाकणार नाहीत.

योग्य प्रमाणात उत्पादन मिळविण्यासाठी माडांची सलग लागवड करताना दोन ओळींत आणि दोन रोपांत २५ फूट (७.५ मी.) अंतर ठेवणे गरजेचे आहे; परंतु पाटाच्या, शेताच्या किंवा कुंपणाच्या कडेने एका ओळीत नारळाची लागवड करावयाची असल्यास २० फुटांचे अंतर ठेवले तरी चालेल. तसेच ठेंगू जातीसाठीदेखील २० फूट अंतर चालू शकते.

खड्डा खोदणे
पिकांच्या मुळांना वाढीसाठी अधिक अनुकूल परिस्थिती मिळावी म्हणून पेरणीपूर्वी आपण जमिनी नांगरून आणि कुळवून भुसभुशीत करतो. तशाच पद्धतीने फळझाडे लागवड करताना खड्डा खोदणे जरुरीचे असते. खड्ड्याचा आकार हा फळझाड आणि जमिनीच्या प्रकारावर अवलंबून असतो. खड्डा खोदल्याने त्यातील दगड बाहेर काढले जातात. त्याचप्रमाणे स्पर्धा करू शकतील अशा झाडांची मुळे तोडली जातात. खड्ड्यातील मातीत खते चांगल्याप्रकारे मिसळणे शक्‍य होते. सुरवातीच्या काळात मुळांच्या वाढीसाठी अधिक अनुकूल परिस्थिती उपलब्ध होते.

त्यामुळे झाडे पुढे प्रतिकूल परिस्थितीस तोंड देऊ शकतात. खड्ड्याचा आकार जमिनीच्या प्रकारावर अवलंबून असतो. वरकस किंवा मुरूमयुक्त जमीन तसेच जी जमीन प्रथमच लागवडीखाली आणली जात आहे अशा जमिनीत १ १ १ मीटर आकाराचे खड्डे खोदावेत; परंतु समुद्र किंवा नदी किनाऱ्यावरील पुळणीची जमीन, गाळ मिश्रित, रेताड, मध्यम काळ्या आणि भारी काळ्या जमिनीत थोडा लहान आकाराचा खड्डा खोदला तरी चालू शकेल. खड्डे खोदण्याचे काम पावसाळ्यापूर्वी एक ते दीड महिना अगोदर पूर्ण करावे.

खड्डा भरणे
रेताड, वरकस किंवा मुरमाड जमिनीत खड्डे भरताना खड्ड्याच्या तळात कमीत कमी एक ते दोन टोपल्या चांगल्या प्रतीची माती टाकावी. त्यामुळे जमिनीत पाणी धरून ठेवण्याची शक्ती वाढते; परंतु पावसाळ्यात अधिक काळ पाणी धरून ठेवणाऱ्या भारी प्रतीच्या जमिनीत खड्ड्याच्या तळाला एक ते दोन टोपल्या रेती (वाळू) घालावी तसेच खड्डा भरताना एक ते दोन टोपल्या रेती मातीत मिसळावी. त्यामुळे पावसाळ्यात पाण्याचा निचरा होण्यास मदत होईल. वालुकामय जमिनीत खड्ड्याच्या तळाशी नारळाच्या सोडणांचा थर दिल्यास उत्तमच. त्याद्वारे जमिनीत ओल टिकून राहाते तसेच खड्डा भरताना खड्ड्यात चार ते पाच घमेली शेणखत, दीड किलो सिंगल सुपर फॉस्फेट आणि ५० ग्रॅम फॉलिडॉल पावडर खड्ड्याच्या मातीत मिसळावी.

जमीन सपाट असल्यास खड्डे पूर्ण भरून घ्यावेत. त्याचप्रमाणे ज्या जमिनीत पाणी साचते अशा ठिकाणचे खड्डे पूर्ण भरून वर थोडी भर द्यावी; परंतु जमीन उताराची असल्यास आणि पावसाळ्यात खड्ड्यात पाणी साचणार नाही अशी खात्री असल्यास खड्डे अर्ध्यापर्यंत भरावेत. उरलेली माती खड्ड्याच्या वरील बाजूवर वरंबा करण्यासाठी वापरावी म्हणजे पावसाळ्यात बाहेरचे पाणी खड्ड्यात येणार नाही. पुढे जसजसा माड वाढत जाईल तसतशी खड्ड्यात भर घालावी.

जातीची निवड आणि उपलब्धता
नारळाच्या अनेक जातींची लागवडीसाठी शिफारस करण्यात आली आहे. त्यामध्ये बाणवली, प्रताप; तर संकरित टी डी आणि डी टी या जाती आहेत. या जातींच्या रोपांचे उत्पादन करणे हे क्‍लिष्ट, वेळ खाऊ असते. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठांतर्गत रोपवाटिकेमध्ये मोठ्या प्रमाणात बाणवली जातीची रोपे तयार केली जातात तर काही प्रमाणात प्रताप आणि संकरित जातींची रोपे तयार केली जातात.

नारळ रोपे मोठ्या प्रमाणावर हवी असल्यास एप्रिल-मे महिन्यातच विद्यापीठाकडे पत्राद्वारे मागणी नोंदवावी लागते. पत्र पाठवण्यासाठी पत्ता - मा. संशोधन संचालक, डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, ता. दापोली, जि. रत्नागिरी - ४१५७१२

किरकोळ स्वरूपात (चार ते पाच) रोपे हवी असल्यास संपर्क - प्रादेशिक नारळ संशोधन केंद्र, भाट्ये, ता.जि. रत्नागिरी दूरध्वनी - (०२३५२) २३५०७७

रोपांची निवड -
रोपांची निवड करताना खालील बाबी लक्षात घ्याव्यात -
१) रोपे रोपवाटिकेत लवकर रुजलेली असावीत
२) ती नऊ ते बारा महिने वयाची असावीत
३) त्यांचा बुंधा आखूड व जाड असावा.
४) एक वर्षे वयाच्या रोपांना चार ते सहा पाने असावीत.
५) ती निरोगी व जोमदार असावीत.
६) रोपे कृषी विद्यापीठ, शासकीय आणि शासकीय मान्यताप्राप्त रोपवाटिकेतूनच खरेदी करावीत.

रोपांना आधार देणे
नारळ रोपांची लागवड केल्यानंतर लगेचच त्याला आधार देणे आवश्‍यक असते आणि म्हणूनच त्यासाठी लागणाऱ्या साहित्याची जमवाजमव अगोदरपासूनच करणे आवश्‍यक आहे.

रोप लावल्यानंतर पश्‍चिमेकडील वाऱ्याने ते हलू नये म्हणून रोपांच्या उंचीच्या दोन काठ्या ४५ सें.मी. अंतरावर रोपांच्या दक्षिणोत्तर बाजूवर रोवून त्याला एक आडवी काठी बांधावी. त्यावर रोप सैलसर बांधून ठेवावे.

सावली
माडास भरपूर सूर्यप्रकाशाची गरज असते हे जरी खरे असले, तरी नारळ रोपांना पहिली दोन वर्षे उन्हाळ्यात सावली करणे अत्यावश्‍यक आहे. विणलेले झाप, गवताच्या तट्या करून कृत्रिम सावली करता येते, परंतु ही खर्चिक बाब आहे. त्यासाठी रोपांच्या चारही बाजूला उंच वाढणारी केळी तसेच पपई यांची लागवड करावी. जेणे करून माडांना सावली मिळेल आणि त्यापासून उत्पन्नही मिळेल.तसेच रोपांच्या चारही बाजूंस अडीच ते तीन फुटांवर चार ते पाच फूट उंचीच्या गिरीपुष्पाच्या (ग्लिरिसिडीया) फांद्या लावाव्यात. यामुळे अनेक फायदे होतात. रोपांना आधार देता येतो. लावलेल्या काठ्यांना टोकाकडे फांद्या फुटून त्याचा रोपाला सावली म्हणून उपयोग होतो. मुळांवर असलेल्या नत्र ग्रंथींमुळे नत्रदेखील मिळते तसेच पुढील पावसाळ्यात वाढलेल्या फांद्या तोडून रोपांना हिरवळीचे खत पुरविता येते.

 

(वरिल सर्व माहिती राष्ट्रीय कृषि संशोधन केंद्रे आणि कृषि विद्यापीठांनी केलेल्या शिफारसीवर आधारित आहे. प्रादेशिक हवामान व इतर नैसर्गिक साधनसामुग्रीतील वैविध्यामुळे या शिफारसींची परिणामकारकता विविध भागात भिन्न असू शकते. शेतक-यांनी या माहितीचा वापर स्वत:च्या जबाबदारीवर करावा. कोणत्याही परिणामांकरिता कृषि विज्ञान केंद्र बारामती जबाबदार राहणार नाही.)


----------------------------------------
[Edit 1 times, last edit by baramati at Jul 23, 2009 12:28:39 PM]
[Jul 23, 2009 12:26:36 PM] Print Post    Weather Info Report threaten post: please login first  Go to top 

baramati

Certifed Expert
Baramati, Pune Dist
Maharashtra
India

Member's Photo

  Joined: Dec 1, 2003
  Posts: 15643
  Status: Offline

  Expert Name: Mr.S.V.Potekar
Phone Number: 02112-255207


Re: नारळ लागवड
   
Ok.
[Jul 23, 2009 12:29:52 PM] Print Post    Weather Info Report threaten post: please login first  Go to top 



 

    
Hindi Keyboard   Telugu Keyboard   Kannada Keyboard